Lady Chatterley, İstanbul'da

Yayın Tarihi : 29 Eylül 2012
10669
Müstehcen olduğu gerekçesiyle İngiltere'de yasaklanan Lady Chatterley'in Aşkı romanı, Londra'da tiyatroya uyarlanınca büyük olay oldu. Oraloğlu Tiyatrosu, bu sansasyonel oyunu İstanbul'da sahnelemeye başladı. Üstte, Yağız Tanlı ile Lale Oraloğlu, oyunun bir sahnesinde görülüyor...



(Soldaki fotoğraf: Londra'da sergilenen "Lady Chatterley'in Aşkı"nda, iki artist, belki de sahne tarihinin en çıplak oyununu oynuyor... "Lady" rolünü Jeanne Moody adlı hiç tanınmamış bir aktrist, "Mellors"ı ise, Walter Brown canlandırıyor.)

Müstehcen olduğu ileri sürülerek, İngiltere'de basılışı yasak edilen «Lady Chatterley'in Aşkı» romanı John Hart tarafından oyun haline getirildi, iki sanatçı sahneye bugüne kadar alışılmamış bir çıplaklıkta çıkıyorlardı. Bu da itirazlara, tenkitlere yol açtı... Olaylara sebep olan bu oyun, İngiltere'nin dışında ilk defa Türkiye'de Oraloğlu Tiyatrosu'nda temsil ediliyor. İngiltere'de Mellers rolünü tanınmış bir aktör, Lady Chatterley'i adı az duyulmuş bir aktris oynamıştı, İstanbul'da ise, kadını meşhur, erkeği ise genç bir sanatçı canlandırıyor.

O gün "Arts Theatre"ın, oyun fotoğraflarıyla süslenmiş fuayesinde, tenkitçiler küme küme tartışıyorlardı. Biri "Leydi çırılçıplak. Buna karşılık, erkeğin ayağında pantalon var!" derken, öteki; "Kadın bir mumya gibi çarşafa bürünerek, perde arkasına kaçıyor, orada giyiniyor" diyordu... Üçüncü tenkitçi ise, ikisinin sözlerini pekiştiren şu cümleyle tartışmaya katılıyordu: "Böyle yapmacık sahneleri kaldırmak gerek! Her ikisi de çırılçıplak olmalı... Erkek yatakta doğrulmalı, sırtına bir gömlek geçirdikten sonra, kadını giydirmeli..."

(Soldaki fotoğraf: Müstehcen olduğu gerekçesiyle İngiltere'de yasaklanan "Lady Chatterley'in Aşkı" romanıyla ilgili davaya Londra halkı büyük ilgi göstermiş, duruşma salonuna girmek için uzun kuyruklar oluşturmuştu.)

Oyunun ikinci gecesinde, tenkitçiler, sözleri yerine getirildiği için sevinmişlerdi. Fakat, bu defa karşı taraf hücuma geçti. "Müstehcen"lik iddiaları yeniden tazelenmişti. Rejisör Alan Cooke'un cevabı ise kısa, kesindi: "Oyuncuların örtündükleri beyaz çarşaf, müstehcenliği kapatacak kadar büyüktür. Lady Chatterley'i 1927 anlayışıyla seyretmemeli...

Gerçekten de "Lady Chatterley"in hikayesi 34 yıl önce başlamıştı. David Herbert Lawrence'ın bu romanı, piyasaya çıktığı gün büyük bir tepkiyle karşılaşmıştı. Birinci Dünya Savaşı'nda erkekliğini kaybetmiş bir Lord'un karısı olan Lady Chatterley'in bir kır bekçisiyle sevişmesi anlatılıyordu.

Ancak, romanın aşk sahneleri öylesine açık saçık yazılmıştı ki, daha ilk satırlarında "müstehcen" damgasını yiyordu. Ama yazar, o yılların "endüstrileşme" çabasını tez olarak ele almıştı." 34 yıl sonra, "Lady Chatterley" davası yeniden tazelendi... Roman, yeniden yayınlanmıştı. Hem de, eski devrin sansürünün izin vermediği, edep dışı bölümleri çıkarmadan...

(Sağdaki fotoğraf: İstanbul'daki Lady Chatterley'in Aşkı oyununda başrolleri Yağız Tanlı ile Lale Oraloğlu oynuyor...)

Oyunun ilk gecesine çağırılan tenkitçiler, sevişme sahnelerini yavan, yapmacık bulmuşlardı, ikinci gece, istekleri yerine getirildi... Ancak, "Lady Chatterley" oyunu için yazılan tenkitler gene de parlak olmadı. Mesela, "Plays and Players" adlı tiyatro dergisinin tenkitçilerinden Bill Lesler şöyle diyordu: "Bu prodüksiyonda beklenen şok olmadı. 4 harfli kelimelerin, açık-saçık konuşmalara sokuluşu bile öylesine tabiiydi ki... Ancak, romanın tiyatroya aktarılışı çok kötüydü. Yalnız Lawrence'ın şiirli tasvirleri kalmıştı. Aktörler arasında, yalnız bahçıvan rolündeki Walter Brown başarılıydı. Lady Chatterley'yi oynayan Jeanne Moody gerçekten güzel, çekici bir kadın... Ama, "soyunup dökünmek"ten gayri bir özelliği yok! Üstelik bir buzdağı gibiydi. Seyircilere, sevişme anlarındaki duyguyu veremedi. Her cümlenin başında duraklamasına ne demeli!... Romanı oyuna aktaran John Hart ise, o güzelim eseri bir kalemde harcamış."

16 ağustos 1961 tarihinden beri İngiltere'de oynanan oyun, önümüzdeki tiyatro mevsiminde Broadway tiyatrolarının repertuarına alınmıştı. Ama; İstanbul'un "sansasyon" oyunlara önem veren Oraloğlu Tiyatrosu, ikinciliği Broadway'in ünlü sahnelerine kaptırmadı... Geçen hafta "Lady Chatterley" başladı. Bu oyun 21:15'te, "Kötü Tohum" ise 18:00'de oynanıyor...


(Sağdaki fotoğraf: Yağız Tanlı ile Lale Oraloğlu, oyunun provalarını giyinik olarak yapmıştı...)

Böylece, İstanbul'un "sansasyon tiyatrosu", matinelerde küçük bir çocuğun cinayetlerini, suarede de bir kadının açık-saçık sevgisini sunacak!

(3 Mart 1962)